รัฐบาลจีนกำลังพิจารณาเพิ่มรายการเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) จำนวน 23 รายการ เข้าสู่บัญชีควบคุมการส่งออก โดยมาตรการนี้ครอบคลุมถึงโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLMs) การออกแบบชิป และเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับการประมวลผลขั้นสูง ซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่งของข้อเสนอชุดใหญ่ที่ครอบคลุมเทคโนโลยีรวม 40 รายการ รวมถึงเทคโนโลยีด้านชีวการแพทย์และพลังงานแสงอาทิตย์
การเคลื่อนไหวดังกล่าวมีจุดมุ่งหมายเพื่อเพิ่มการควบคุมเหนือความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีที่พัฒนาขึ้นภายในประเทศ โดยรัฐบาลจีนระบุว่าจะมีการจำกัดการส่งออกโมเดล AI ที่ผ่านการฝึกฝนด้วยข้อมูลสำคัญและมีพารามิเตอร์ตั้งแต่ 2 ล้านล้านตัวขึ้นไป อย่างไรก็ตาม ข้อกำหนดนี้จะไม่ส่งผลกระทบต่อโมเดลที่เปิดตัวไปแล้วก่อนหน้านี้
ทำไมเรื่องนี้จึงสำคัญ
มาตรการนี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อบริษัทเทคโนโลยีและนักพัฒนา AI ทั้งในและต่างประเทศที่พึ่งพาเทคโนโลยีหรือโมเดลจากจีน โดยเฉพาะผู้ที่ใช้งานโมเดลขนาดใหญ่ที่มีพารามิเตอร์สูง การควบคุมนี้สะท้อนถึงความพยายามของจีนในการรักษาความมั่นคงทางเทคโนโลยีและข้อมูลสําคัญของชาติ ซึ่งอาจนําไปสู่การเปลี่ยนแปลงในห่วงโซ่อุปทาน AI ระดับโลกและการเข้าถึงโมเดลโอเพนซอร์สในอนาคต
มุมมอง Agent2Day
การที่จีนเริ่มใช้มาตรการควบคุมการส่งออกเทคโนโลยี AI ของตนเอง เป็นสัญญาณชัดเจนว่ารัฐบาลจีนต้องการเปลี่ยนสถานะจากการเป็นผู้รับเทคโนโลยีมาเป็นผู้กําหนดกติกาการใช้งานและเผยแพร่เทคโนโลยีขั้นสูง เพื่อป้องกันไม่ให้ความก้าวหน้าภายในประเทศถูกนําไปใช้ในทางที่ขัดต่อผลประโยชน์หรือความมั่นคงของชาติ
นักวิเคราะห์มองว่ามาตรการนี้เป็นการสร้างทางเลือกให้รัฐบาลจีนสามารถกำกับดูแลหรือระงับการเผยแพร่โมเดล AI แบบเปิด (Open-weight models) ในอนาคตได้ตามความเหมาะสม ซึ่งสะท้อนถึงแนวทางการควบคุมการส่งออกเทคโนโลยีที่คล้ายคลึงกับมาตรการที่สหรัฐอเมริกาเคยนำมาใช้ก่อนหน้านี้
ในขณะเดียวกัน ความเคลื่อนไหวของจีนเกิดขึ้นท่ามกลางการแข่งขันด้านเทคโนโลยีระดับโลก โดยมีรายงานว่าไต้หวันกำลังเตรียมยกระดับการควบคุมการส่งออกชิป AI และเซิร์ฟเวอร์ไปยังจีน เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรการคว่ำบาตรทางการค้าของสหรัฐฯ และเตรียมยกระดับการลักลอบขนส่งฮาร์ดแวร์ AI ขั้นสูงให้เป็นความผิดทางอาญา
