Clearview AI บริษัทผู้ให้บริการเทคโนโลยีจดจำใบหน้า กำลังทดสอบเครื่องมือต้นแบบที่ชื่อว่า InquiryIQ ซึ่งออกแบบมาเพื่อช่วยให้เจ้าหน้าที่ตำรวจสามารถสืบค้นข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับบุคคลเป้าหมายได้โดยอัตโนมัติ โดยเครื่องมือนี้จะทำหน้าที่รวบรวมข้อมูลจากแหล่งต่างๆ บนอินเทอร์เน็ต เช่น บัญชีโซเชียลมีเดีย ข้อมูลการจ้างงาน นามแฝง และความสัมพันธ์กับบุคคลอื่น เพื่อสร้างโปรไฟล์ที่สมบูรณ์ของบุคคลที่กำลังถูกตรวจสอบ
จากการวิเคราะห์โค้ดของเครื่องมือดังกล่าวพบว่า InquiryIQ มีการทดสอบการใช้งานโมเดลจาก SpaceXAI ซึ่งเป็นบริษัทแม่ของ Grok โดยอินเทอร์เฟซของระบบมีการระบุให้ผู้ใช้งานระบุข้อมูลด้านอายุ เพศ และเชื้อชาติ เพื่อช่วยให้ AI สามารถตัดสินใจในการสืบค้นข้อมูลได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม ทางบริษัท Clearview ได้ออกมาชี้แจงว่า InquiryIQ เป็นเพียงเครื่องมือต้นแบบที่ยังไม่เคยถูกนำไปใช้งานจริงหรือส่งมอบให้กับลูกค้าแต่อย่างใด
ทำไมเรื่องนี้จึงสำคัญ
การพัฒนาเครื่องมือนี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อความเป็นส่วนตัวของประชาชนทั่วไป เนื่องจากเป็นการเพิ่มขีดความสามารถในการรวบรวมข้อมูลดิจิทัลที่กระจัดกระจายอยู่บนโลกออนไลน์ให้กลายเป็นโปรไฟล์ที่สมบูรณ์ได้ในเวลาอันรวดเร็ว ซึ่งอาจทําให้การสืบสวนของเจ้าหน้าที่ตํารวจขยายขอบเขตไปสู่บุคคลที่ไม่เคยตกเป็นเป้าหมายมาก่อนได้ง่ายขึ้น
ในแง่ของความโปร่งใส การใช้โมเดล AI ที่มีลักษณะการทํางานแบบกล่องดํา (Black Box) ในงานด้านการบังคับใช้กฎหมายสร้างความท้าทายอย่างมากในการตรวจสอบที่มาของข้อมูลและการตัดสินใจของระบบ ซึ่งอาจส่งผลต่อความยุติธรรมในกระบวนการสืบสวนหากไม่มีการควบคุมหรือตรวจสอบที่ชัดเจน
มุมมอง Agent2Day
แม้ Clearview AI จะยืนยันว่าเป็นเพียงการทดสอบต้นแบบ แต่การที่บริษัทเทคโนโลยีการสืบสวนพยายามผสานรวม Generative AI เข้ากับฐานข้อมูลใบหน้าขนาดใหญ่กว่า 7 หมื่นล้านภาพ สะท้อนให้เห็นถึงความพยายามในการเปลี่ยนผ่านจากการเป็นเพียงเครื่องมือค้นหาใบหน้า ไปสู่การเป็นระบบวิเคราะห์พฤติกรรมมนุษย์แบบอัตโนมัติ ซึ่งเป็นประเด็นที่สังคมต้องจับตามองอย่างใกล้ชิดในเรื่องขอบเขตอํานาจของเทคโนโลยีต่อสิทธิส่วนบุคคล
CEO ของ Clearview ระบุว่าการทดสอบโมเดลต่างๆ รวมถึงโมเดลจาก SpaceXAI เป็นเพียงการเปรียบเทียบประสิทธิภาพการทำงานของระบบในขั้นตอนการพัฒนาเท่านั้น โดยยืนยันว่าไม่มีเจ้าหน้าที่หน่วยงานบังคับใช้กฎหมายรายใดเคยเข้าถึงหรือใช้งานเครื่องมือนี้มาก่อน และบริษัทไม่ได้มีแผนที่จะเปิดตัวเครื่องมือนี้ในรูปแบบปัจจุบันที่ปรากฏในข้อมูลที่ถูกค้นพบ
ผู้เชี่ยวชาญมองว่าเครื่องมือในลักษณะนี้อาจเข้ามาเปลี่ยนโฉมหน้าการทำงานของตำรวจ โดยสามารถลดระยะเวลาในการสืบสวนจากหลายวันเหลือเพียงไม่กี่นาที แต่ในขณะเดียวกันก็มีความกังวลว่าอาจนำไปสู่การตรวจสอบบุคคลในวงกว้างที่เกินความจำเป็น และความยากลำบากในการตรวจสอบกระบวนการตัดสินใจของ AI ที่อาจให้ผลลัพธ์ที่แตกต่างกันในแต่ละครั้งของการสืบค้น
